नवीन इंग्रजी वर्षाच्या हार्दिक शुभेच्या !! आजच्या जगात ज्ञान हेच धन आहे. आज ज्याच्या जवळ जास्त माहिती तो जास्त सुरक्षित आहे. त्याच मुळे आज ज्ञानाची किंमतही वाढली आहे. जसे की, कोणत्याही महाविद्यालयात प्रवेश घ्या किंवा कोणतेही पुस्तक घ्या, ते फ़ारच महाग झाले आहे. बरेचदा महागाईमुळे आपल्याला आपल्या ज्ञानाच्या भुकेला मुरड घालावी लागते.

जर हे सर्व ज्ञान मोफ़त उपलब्ध झाल्यास किती छान होईल. असाच विचार  ’जिमी वेल्स’ यांनी केला व त्यावर कृती सुध्दा केली. त्यातूनच Wikipedia चा जन्म झाला. ज्ञानाचे अपरिमीत भंडार लोकांसाठी खुले झाले, ते पण मोफ़त. आपल्या पेकी बरेच लोकांना याबद्दल माहीती असेल पण Wikipedia बरोबरच Wikimedia या समुहाचे अजुन अनेक प्रकल्प आहेत. ते सुध्दा अनेक भाषेतुन उपलब्ध आहेत. हे सर्व मराठीत सुध्दा उपलब्ध आहे. त्याच बद्दल आपण जाणून घेवू.

विकिपिडीया हा प्रकल्पाचा उद्दिष्ट जगातील सर्व भाषेत ज्ञानकोष तयार करणे हा होय. विकिपिडियाचा जन्म १ जानेवारि २००१ ला झाला. आता यात २७३ विविध भाषेत १ करोडच्या वर लेख आहे. यात सर्वात समोर इंगजी भाषा आहे. मराठीत आता ३२,२५६ विविध विषायावरिल लेख आहे व ते वाढत आहेत.
याच प्रमाणे विकिपिडियाचे अनेक प्रकल्प आहेत ते आपण एकेक करुन पाहू.

१. Wikipedia – मुक्त ज्ञानकोश

ह्या प्रकल्पात विविध विषयावर लेख लिहिले आहे. हे लेख मायाजाळावरिल स्वयंसेवक लिहितात. आपल्याला जर संगणक विषयी, नायजेरिया बद्दल किंवा भारताचा इतिहास जाणायचा असेल तर येथे सर्व उपलब्ध आहे. हि माहिती मराठीतही उपलब्ध आहे.
दुवा -  http://en.wikipedia.org
मराठी विकिपिडियाला भेट देण्यासाठी -  http://mr.wikipedia.org

२. Wiktionary – शब्दकोश

ह्या प्रकल्पात विविध भाषी मोफ़त शब्दकोश प्रत्येक भाषेत तयार करायचा आहे. याचा अर्थ एका भाषेचा उपयोग करुन सर्व भाषेतील सर्व शब्दाची व्याख्या करने. या प्रकल्पाची सुरुवात दिसेंबर २०२० ला झाली. आतापर्यंत यात १५० विविध भाषेत ३० लाख शब्द साठा आहे.दुवा – http://en.wiktionary.org
मराठीतील प्रकल्प  दुवा -  http://mr.wiktionary.org

मराठीतील लेख लिहिण्यासाठी आपण मराठी विकिपिडियावर जावे व मराठीतील लेखांची संख्या वाढवावी.

३. Wikiquote  – अवतरणे

यात विविध प्रसिध्द लोकांचे, पुस्तकातील वा चित्रपटातील अवतरणे घेतली आहे. यात म्हणी , वाक्यप्रचार, घोषणा इ चा समावेश आहे. याची सुरुवात जुले २००३ मध्ये झाली. दुवा -   http://en.wikiquote.org/wiki/Main_Page
मराठीतील प्रकल्प दुवा -  http://mr.wikiquote.org

४. Wikibooks  – ग्रंथसंपदा

या प्रकल्पात मोफ़त इ-पुस्तके, विविध भाषा अभ्यासक्रम इ. चा साठा तयार करणे. याच मुख्य उद्देशः विद्यार्थाना व शिक्षाकांना स्वसाहायता व्हावी याकरीता. येथे  विविध पुस्तके मिळू शकतात.
याचा दुवा – http://en.wikibooks.org/

५. Wikisource – स्त्रोतपत्रे

हा विविध भाषेतील प्रकल्प नोव्हेंबर २००३ ला मोफ़त व उपलब्ध असलेले कागदे जमा करण्यासाठी सुरु झाला. यामुळे आता महत्वाचे अनेक कामे जसे की कोणत्याही देशाचे संविधान इ गोष्टी साठवून ठेवता येतात व त्याचे भाषांतर सुद्धा करता येते. यात आता पर्यंत ८.८ लाख विविध कागदे जमा झाली आहे. येथेच मला भारतीय संविधान भेटले.
याचा दुवा -  http://en.wikisource.org/

६.  Wikiversity  -  विद्यापीठ

हा प्रकल्प माहिती, शिकण्यारे समूह सोबतच संशोधन करण्यासाठी वाहिलेले आहे. याची सुरुवात १५ ऑगष्ट २००६ ला झाली.  हा फ़ार महत्व पुर्ण प्रकल्प आहे. हा फ़क्त विश्वविद्यालया संबधीतच नाही तर कोणत्याहि पातळीवरिल विद्यार्थास मदत होइल असे आहे. यात २०१० पर्यत ३०,००० प्रवेश आहेत.
याचा दुवा -  http://en.wikiversity.org/wiki/Wikiversity:Main_Page

७. Wikimedia Commons- सामायिक भंडार

या प्रकल्पात मोफ़त छायाचित्रे, नकाशे , व्हिडिओज, अ‍ॅनिमेशन इ चा समावेश आहे. याची सुरुवात सप्टेंबर २००४ ला झाली.
याचा दुवा -  http://commons.wikimedia.org/

८. Wikispecies  -  प्रजातीकोश

या प्रकल्पात विविध सजीव प्राण्यांबद्दल माहिती भेटेते. याची सुरुवार १४ सप्टेंबर २००४ ला झाली. हा प्रकल्प खास करुन वेज्ञानिक गोष्टी साठी आहे. यात २०१० पर्यंत २४ लाख लेख आहेत.
याचा दुवा -  http://species.wikimedia.org/

याच बरोबर खालील काही प्रकल्प आहे.

९. Wikinews – बातम्या

यात विविध बातम्या लिहिता येतात. याचे मुख्य काम म्हणजे बातमीची खात्री करणे व विश्वासह्रायता तपासणे हे होय.
दुवा -  http://en.wikinews.org/wiki/Main_Page

१०. Media Wiki

हे एक सॉफ़्ट्वेअर आहे. जे की सर्व Wikimedia समुह व इतर संकेतस्थळे वापरतात.
दुवा-  http://meta.wikimedia.org

याच प्रमाणे अनेक प्रकल्प wiki-  वा  -pedia या नावाने सुरु आहेत. पण वरिल १० प्रकल्प सोडुन कोणताही प्रकल्प  Wikimedia  या समूहाचा नाही. त्याच प्रमाणे Wikimedia वरिल सर्व माहिती वाचनासाठी व वापरण्यासाठी मोफ़त आहे.

याच वर्षी विकिपिडियाला १० वर्षे पुर्ण झाली. आता विकिपिडिया भारतातकडे खास लक्ष देणार आहे. त्यासाठी त्यांनी भारतीय भाषेचा प्रकल्प सुरु केला आहे.

आपल्याला हा लेख कसा वाटला ते कळवा. त्याच प्रमाणे अधिक माहिती असल्यास सर्वांसोबत वाटा.

- तर्फ़े तंत्रज्ञान (अक्षय)

क.लो.अ.

(मायाजाळावरुन साभार)

भारतात 3g चे आगमण २००८ ला BSNL  तर्फ़े पट्ना, बिहार येथे झाले.

- तर्फ़े तंत्रज्ञ (अक्षय)

२. IIT Powai, दरवर्षी Techfest  नावाची स्पर्धा घेते. ती या वेळेस पण आहे. या स्पर्धेत वेगवेगळे असे विभाग आहे. जसे की, व्याख्यान , रोबोटिक स्पर्धा, इ. त्यातही Utkarsh  नावाची फ़ारच छान स्पर्धा असते. ही खास करुन ग्रामीण भागासाठी  तयार  केलेल्या तंत्रज्ञानाची स्पर्धा असते.

: Techfest  2010 -11 – Asia’s Largest Science and Technology Festival – 7th to 9 th January 2011.

त्याच प्रमाणे एक अजून स्पर्धा होते जी जानेवारीतील स्पर्धेची प्रथम पायरी असते. ती म्हणजे Nexus 2010. आपण सरळ Techfest मध्ये ही भाग घेउ शकता किंवा Nexus मधूनही पात्र होवू शकता.  Techfest मधे ३ दिवसात अंदाजे ५०,००० वर विद्यार्थी, लोक भेट देतात. ही संख्या वाढतच आहे.पहा- http://www.techfest.org/index.php

ता.क.- मी मागे मराठी भाषेची होणारी हेळसांड यावर एक लेख लिहिला होता. त्यावर श्री. सलील कुळकर्णी यांनी फ़ार सुरेख प्रतिक्रिया दिली आहे, त्यात बरेच प्रश्नांचे समाधान होते. आपण सर्वांनी जरुर वाचावी. येथे – http://bit.ly/96TAlc

- तर्फ़े तंत्रज्ञ (अक्षय)

मी आज पासून  ”छोटे लेख” -(छोले)  हे संस्करण सुरु करत आहे. यात मी पुर्ण लेखाचा विषय न होऊ शकनारे मुद्दे किंवा लेख लिहिल.

आजचा छोले - आपल्याला आवश्यक असणारे काही मोफ़त सॉफ़्टवेअरचे दुवे मी इथे दिले आहे.  त्यासाठी मी नवीन पान सुरु केले आहे.  पहा – Links.

- तर्फ़े तंत्रज्ञ (अक्षय)

काही भ्रमण दूरध्वनी.
१. हा आहे Goldstriker International चा iPhone 3GS Supreme.

किंमत – $३.२ million  म्हणजे अंदाजे Rs. १५.०४ करोड.

२. हा आहे Peter Aloisson चा Kings Button iPhone.

किंमत – $ २.४ million  म्हणजे अंदाजे Rs. ११.२८ करोड.

३.हा आहे GoldVish ‘Le Million’.

किंमत – $१.३ million  म्हणजे अंदाजे Rs. ६.११ करोड.

४.हा आहे Peter Aloisson चा The Diamond Crypto Smartphone.

किंमत – $१.३ million  म्हणजे अंदाजे Rs. ६.११ करोड.

५.हा आहे Vertu Signature Cobra .

किंमत – $३१०,००० म्हणजे अंदाजे Rs. १.४५ करोड..

६.हा आहे Sony Ericsson Black Diamond.

किंमत – $३००,००० म्हणजे अंदाजे Rs. १.४१ करोड.

दूरदर्शन संच.

७. हा संच Stuart Hughes चा Rose Supreme PrestigeHD Edition.

किंमत – $३००,००० म्हणजे अंदाजे Rs. १०.६२ करोड.

८. याचे नाव Beovision 4-103 आहे.

किंमत – $१४०,००० म्हणजे अंदाजे Rs. ६५.८० लाख.

१०. Grand Enigma , Kharma चा.

किंमत – $ १ millon  म्हणजे अंदाजे Rs. ४.७ करोड.

हेड फ़ोन.

११. हा MUNITIO ने तयार केला आहे.

माऊस.

१२. हा आहे The Swiss company Pat Says Now चा माऊस.

किंमत – $२४,१८० म्हणजे अंदाजे Rs. ११.३६ लाख.

कॅमेरा.

१३. हा Pentax ची खास पेशकश.

किंमत – $ ११९९ म्हणजे अंदाजे Rs. ५६.३ हजार.

MP3

१४. हा MP3 आहे  चा.

किंमत – $५०,०० म्हणजे अंदाजे Rs. २३.५ लाख.

लॅपटॉप.

१५. आणि हा आहे Luvaglio चा Luxury Notebook.

किंमत – $ १ millon  म्हणजे अंदाजे Rs. ४.७ करोड.

आपल्याला हा लेख कसा वाटला हे जरुर कळवा.

- तर्फ़े तंत्रज्ञ (अक्षय)

SEO म्हणजे Search Engine Optimisation. ही एक पध्दत आहे ज्याने आपल्या संकेतस्थळावर भेटी देणार्याची संख्या आपण वाढवू शकतो. पण असे करतांना प्रक्रिया अगदी नैसर्गिक असावी म्हणजे त्यावर काही पैसा वा खास algorithm लावले गेले नसावे. यासाठी सरळ शोधयंत्र संकेतस्थळाचा (सर्च इंजिनचा) वापर व्हावा. ते कोणतेही शोधयंत्र संकेतस्थळ विक्रिकलेचा (सर्च इंजिन मारर्केटिंग) वापर न करता व्हावे.

आपणा सर्वाना माहित आहे की गुगल हे सर्वात लोकप्रिय सर्च इंजिन आहे. त्यामुळे सर्वाचा ओढा या संकेतस्थळावर आपले पान यादित वर कसे येइल याकडे असतो. त्यासाठीच SEO ची मदत घेतली जाते. SEO चा वापर करुन आपण आपले संकेतस्थळाचे पान SERPs वर अधिका-अधिक वर आणू शकतो. SERPs हे Search Engine Result Pages म्हणजे  शोधयंत्र संकेतस्थळावरिल शोध यादि. जेव्हाही आपण काही शोधतो तेव्हा आपल्या समोर एक यादि येते. जसे खालि पाहा. “मराठी” टाकल्यावर अशी यादी येते.यात आपल्या संकेतस्थळाचे नाव वर असण्यासाठी SEO चा उपयोग होतो.

ही एवढी खटाटोप यासाठी की जेवढे तुमचे पान यादीत वर येइल, तेवढ्या त्यावर होणार्या भेटी वाढतील. SEO चे लक्ष्य वेगवेगले असु शकते. काहि संकेतस्थळासाठी असु शकते तर काही चित्रफ़िती, छायाचित्रे इ. साठी असु शकते.त्याच प्रमाणे शोध यादी प्रत्येक देश व भागा प्रमाणे बदलू शकते. जसे भारतात भारतीय शब्दाला अधिक महत्व असते.जी यादी google.com वर येइल ती google.in वर तशीच येइल असे नाही.त्यात बदल असु शकतो.

एक गंमत – कधी गुगल संकेतस्थळावर गुगल सर्च टाकुन बघा. गुगलचा कितवा नंबर येतो.

SEO हे “शब्द केन्दीत”( Keyword Centric) आहे. इथे शब्दांना खास महत्व आहे. जसे की, www.companyname.com  व www.india-fruits.com  यातील दुसरे नाव यादित नेहमीच वर राहिल. असेच SEO चे अनेक बारकावे आहेत.या लेखात सर्व काही लिहिने अशक्यच आहे.

तरी जर आपल्याला अधिक माहिती हवी असल्यास येथे पाहवे – http://bit.ly/goqJ

आपल्याला हा लेख कसा वाटला हे करुर कळ्वावे.

- तर्फ़े तंत्रज्ञ (अक्षय)

काय मंडळी, कसा वाटला वरचा उतारा वाचतांना. काही खटकलं की काही खास नाही जाणवलं. तुम्हाला प्रश्न पडला असेल की हा मराठी उतारा आहे की काही विनोद. फ़ार दिवसांपासून या विषयावर लेख लिहावा असे वाटत होते पण धीर होत नव्हता. एकतर मराठीचा मी काही खास अभ्यास केलेला नाही.( नाही फ़ार तर दहावीत ८६ गुण होते मराठीत.बस एवढच.) आणि दुसरे म्हणजे माझी अनुदिनी तंत्रज्ञान या विषयावर आहे. त्यामुळे लिहावं की नको असं वाटत होतं. पण आता पाणी डोक्यावरुन जायला लागल्यासारखे वाटू लागले. मग मनाचा हिय्या करुन लिहायला बसलो.

जसे संगणकीय भाषा लिहतांना मनात येइल ते शब्द नाहि वापरता येत.तिथे नियमानुसार लिहावे लागते ,तसेच मराठीचेही आहे. मग इथे आपण का कचरतो.

माझे म्हणणे ….
आता पर्यंत आपल्याला माझा मुद्दा लक्षात आलाच असेल. आज काल जे मराठीचे जिकडे-तिकडे लक्तरे फ़ाडणे सुरु आहे त्याबद्दल मी बोलत आहे. आपण कोठेही पहा दुरदर्शन असो, रेडियो असो, वृत्तपत्रे असो , अनुदिनी असो, संकेतस्थळे असो. तिथे जावे तिथे मराठीला रक्तबंबाळ करणे सुरु आहे. सरळ मराठी कोणी लिहित वा बोलतच नाही. त्यात एक दोन इग्रजी शब्द पाहिजेच. बर, ते शब्द जर नाम असेल तर ठीक आहे किंवा ज्याला मराठीत पर्याय नाही (मिनीट, सेकंद) असे असेल तर ठिक. पण जेथे साधे-सोपे मराठी शब्द असतांना, सवयीमुळे वा लोकप्रियतेखातर इग्रजी शब्द वापरतात. असे करणारे जर कमी शिक्षित वा निरक्षर असेल तर आपण समजूनही घेवू. पण असे लिहिणारे मान्यवर पत्रकार, उच्चशिक्षित कलाकार, लोकप्रिय अभिनेते, वार्ताहार, लेखक , अभिय़ंते ….इ असतात.
उदाहरणे-
१. काहि लोक गरज नसतांना जड शब्द वापरतात. जसे वितरण ऎवजी डिस्ट्रिबुशन, मागणी ऎवजी ऑर्डर, शाळा ऎवजी स्कूल इ. यादी फ़ारच लांब आहे , काय करणार.
२. असे लिखाण फ़क्त साधे लोकच करतात असे नाही. पण, वृत्तपत्रेही करतात. लोकसत्ताचा नागपूरहून विदर्भ वृत्तांत येतो. त्यात रविवारी “संण्डे स्पेशल” येतो. त्या ऎवजी “रविवार विषेश” का नाही. तसेच कोणतेहि वृत्तपत्र उघडा तुम्हाला अशी बातमी जरुर आढळेल ” मनसेचे टार्गेट महानगरपालिका व्हाया मुंबई बॅंक “-(साभार सकाळ).
३. आजकाल कोणत्याही दुरदर्शन वाहिनी पाहा. खास करुन व्रुत्तवाहिनी त्यात कार्यक्र्माचे नाव पाहा. “आजचा सवाल” का “आजचा प्रश्न ” म्हटलं तर काय जातं त्याचं. असे अनेक असतील. जमल्यास ibmlokmat च्या संकेतस्थळाला भेट द्या, पाहा किती चुका दिसतात त्या.

गंभीर परिणाम….
आजकाल सर्वाच्या तोडींच चुकिची भाषा रुळ्लीय. असेच राहिले तर तीच प्रमाणित भाषा होइल. तरीही आतापर्यतचे बरेच मोठे लोक मराठी माध्यम शाळेत शिकलेले होते. पण आता तसे नाही बरेच विद्यार्थी इग्रजी माध्यमातून आलेत. मग जर त्यानी मोठ्याचे अनुकरण करुन  चुका केल्यात तर त्यात त्यांची काय दोष . म्हणुन आताच सतर्क व्हावे.

उपाय…
नुसते प्रश्न उपस्तित करुन काय फ़ायदा. नाही तरी आज मराठीसमोर बरेच प्रश्न आहेत. ते कोणी निर्माण केले हे पाहण्यापेक्षा. ते कसे निवारायचे हे पहाणे महत्त्वाचे. माझ्यामते आपणच ते करु शकतो.
१. जर आपण मराठीत अनुदिनी लिहित असातांना, बोलतांना फ़क्त मराठीच शब्द वापरावेत.
२. कोणी वापलेत तर त्याच्या लक्षात आणून द्यावे.( माझ्या लिखाणात आढळल्यास प्रथम कानपिचक्या द्याव्यात.)
३. ज्या संकेतस्थळांवर चुका दिसतात त्यांना विद्युतीय पत्र लिहावे.(मी लोकमत ला लिहिले.)

मला हे संकेतस्थळ सापडले, आपल्याला जरुर कामात येइल.-  ” मराठी शब्द “

त्याच प्रमाणे मराठीतील प्रतिशब्दासाठी चांगले ठिकाण-  http://bit.ly/cvGAR0

यावरिल आपले विचार जरुर कळ्वावे.

- तर्फ़े तंत्रज्ञ (अक्षय)

आजच्या जगात संगणक जणू आपला ४ था महत्वपुर्ण घटक होउन बसला आहे. म्हणजे पहिले फ़क्त अन्न, वस्त्र ,निवारा असं होत, पण आता अन्न, वस्त्र ,निवारा आणि संगणक असं झालयं.त्यातही तुम्ही जर अभियंते असाल तर मग काय विचारता. त्यातही IT क्षेत्रात काम करायचं असेल तर मग एक तरी संगणकिय भाषा शिकावीच लागते व त्यावर प्रभुत्व मिळ्वावे लागते. मग त्यासाठी class लावाला लागतो. ते करणे जमले नाही तर….तर काही बिघडत नाही. कारण बर्याच संकेतस्थळावर असे online class भरलेले असतात, तेही विनामुल्य. त्याचा फ़ायदा का न घ्यावा.
चला तर मग बघुया असे १० संकेतस्थळॆ.

१. हे संकेतस्थळ फ़ारच लोकप्रिय आहे.येथे तुम्ही Java  फ़ारच छान शिकू शकता. Program run करायसाठी आपल्याला काहिच install कराव लगत नाही. तरिहि तुम्ही program run करुन पाहु शकता.

येथे आपण c,c++ फ़ारच सोप्या पद्धतीने शिकू शकता.
२.

३.

४.  http://visualcplus.blogspot.com/
५.ही Java ची official site आहे.

६.तेथुन आपण java script चे नमुने काढुन घेउ शकतो.

७. dot.net साठि उपयुक्त जागा.

८. VB.NET शिकण्यासाठी छान जागा.

खालील संकेतस्थळांवर आपल्याला बर्याच प्रकारच्या भाषा शिकू शकता.
९.

१०.

आता अभ्यास करायला पुस्तके तर लागतीलच ना. ते इथे मिळेल.
१.http://freecomputerbooks.com/
२.माझा आधिचा लेख पाहवा.- http://bit.ly/c6xYCL

तर मग करताय न सुरुवात,शिकायला. आपल्याला हा लेख कसा वाटला ते जरुर कळवा.

- तर्फ़े तंत्रज्ञ (अक्षय)

आज सोनियाचा दिन, आज मराठीयाचा  दिन ॥
सर्वाना मराठी दिनाच्या शुभेच्या ॥

माझ्या मातीचे गायन , तुझ्या आकाश श्रुतीनी
जरा कानोसा देऊन, कधी ऎकशील का रे ॥

माझी धुळीतील चित्रे, तुझ्या प्रकाश नेत्रांनी
जरा पापणी खुलून , कधी पाहशील का रे॥

माझ्या जहाजाचे पंख, मध्यरात्रीत माखले
तुझ्या किनारयास दिवा. कधी लावशील का रे॥

माझा रांगडा अंधार, मेघामेघात साचला
तुझ्या उषेच्या कानी, कधी टिपशील का रे ॥

गीत – कुसुमाग्रज
कुसुमाग्रज यांना विनम्र अभिवादन.

http://www.kusumagraj.org/